وی با اشاره به اینکه جنایت‌های رژیم پهلوی تمامی نداشت، گفت: روز دوم عاشورا همان سال بعد از سخنرانی شهید هاشمی یکی از فرهنگیان به نام حیدرزاده در جریان تظاهرات زخمی شد.

 این آزاده جنگ تحمیلی افزود: طی راهپیمایی مردمی، نیروهای شهربانی در قسمت جلو و نیروهای ژاندارمری در قسمت پشت جمعیت مستقر بودند، جلوی صف به مغازه طوسی در حاشیه جنوبی میدان رسیده بود و قسمت انتهای صف، جنب جواهری ماه قرار داشت که تیراندازی و حمله با باتوم شروع شد.

 محمودی مظفر گفت: تیراندازی از جلوی صف و حمله با باتوم از پشت صف انجام می‌شد، در همان جریان دلاوری از فرهنگیان بجنوردی از ناحیه پا زخمی شد و بر زمین افتاد.

 نیمه دوم سال ۵۷ در بجنورد حرکت‌های دانشجویی و فرهنگی فعال‌تر شد

وی همچنین خاطرنشان کرد: در اربعین شهادت حسن‌آبادی که مصادف با اربعین امام حسین (ع) بود، نیز در معصوم زاده مراسم نوحه‌خوانی و عزاداری باشکوهی برگزار شد.

 این فعال انقلابی بجنورد یادآور شد: علاوه بر این شهادت منصور سیرانلو حصاری ۱۰ روز بعد حدود ساعت ۱:۳۰ بعدازظهر در حین درگیری در کوچه برنجی بر اثر اصابت تیر بر سرش رقم خورد.

 وی با اشاره به اینکه شهربانی ادعا می‌کرد که تیراندازی به‌صورت هوایی بوده، اما محل اصابت تیر روی دیوارهای کوچه کاملاً مشخص بود، گفت: خانواده شهید حصاری یک خانواده محروم و ساکن ساربان محله در بجنورد بودند.

 این فعال انقلابی ادامه داد: آغاز نیمه دوم سال ۱۳۵۷، در بجنورد از مهرماه با آغاز حرکت‌های دانشجویی، دانش‌آموزی و اقشار فرهنگی همراه بود که با تشکیل جامعه فرهنگیان در ۶ مهرماه این سال، وارد مرحله جدیدی شد.

 تصرف زمین‌های روستایی راز و جرگلان توسط خاندان پهلوی

 در ادامه پژوهشگر تاریخ ایران دوره اسلامی در گفتگو با خبرنگار «عصر اترک» با اشاره به جنایت‌های رژیم پهلوی در بجنورد گفت: جنایت تنها در کشتار و شکنجه و تبعید خلاصه نمی‌شود، بلکه تعریف عام‌تر این است که ملت مسلمان ایران در دوره پهلوی از حقوق مختلفشان محروم بودند.

 بیژن پروان با بیان اینکه پهلوی دوم نیز شهر را نماد تمدن می‌دانست، خاطرنشان کرد: محمدرضا در ادامه راه پهلوی اول در سخنرانی اعلام کرد که قصد داریم در آینده نزدیک تناسب جمعیت شهری و روستایی را به هم بزنیم و به میزان قابل‌توجهی از روستانشینان را کم کنیم.

 وی افزود: بنابراین با روش‌های مختلف از جمله ملی کردن جنگل‌ها، قرق اراضی، تبدیل کاربری اراضی به مسکونی توسط افسران عالی‌رتبه و شاهزادگان در مناطق مختلف کشور، قرق ارتفاعات برای شکار طبقات ممتاز توسط شکاربانی و کوتاه‌کردن دست عشایر برای چرای دام‌هایشان اراضی روستاییان را اشغال می‌کردند.

 این مدرس دانشگاه در خراسان شمالی گفت: هم چنین سروان هنرور، نماینده شاهپور غلامرضا مقدار زیادی زمین نزدیک روستای گرکز و شاهپور حمیدرضا مقدار زیادی زمین در نوار مرزی اترک را تصرف کردند.

 وی ادامه داد: روستای خرکی در مسیر مانه و رودخانه اترک پایین‌تر از عشق‌آباد که روستایی آباد و بزرگ با آب سرشار که امروز خرم‌دره (خرمده) گفته می‌شود را به نام شهناز دختر شاه سند کردند که بعد از آن زاهدی شوهر او برای فروش این اراضی به خراسان شمالی کنونی آمد.

 سرخک باعث فوت بسیاری از نوزادان و کودکان قبل از انقلاب بود

 پروان همچنین بیان داشت: در بجنورد آن زمان وضعیت درمانی بسیار نامناسب بود، ساختمان نخستین بیمارستان بجنورد در سال ۱۳۴۳ آغاز و در سال ۱۳۴۷ تکمیل شد، این بیمارستان که منزل مسکونی قدیمی یارمحمد خان شادلو و بنایی مربوط به دوره قاجاریه بود با اندکی مرمت به بهداری بجنورد واگذار شد.

 این تاریخ‌دان بجنوردی خاطرنشان کرد: در دهه ۵۰ در مناطقی چون سنخواست، نوزادان و کودکان زیادی به‌خاطر ابتلا به سرخک جان خود را از دست دادند و تعداد زیادی مادر و نوزاد در روستاها و شهرها به جهت عدم دسترسی به مراکز درمانی و فقدان جاده و وسایل نقلیه قبل از انتقال به مراکز درمانی شهری از دست رفتند که این موضوع در منطقه جاجرم و راز و جرگلان بیشتر بود.

 پروان ادامه داد: در آن زمان معدودی پزشک خارجی وجود داشت که از کشورهای بنگلادش، پاکستان و هند آمده بودند و ملیت ایرانی نداشتند.

 زندگی‌های غارنشینی در پای توپ بجنورد

 وی همچنین دررابطه‌با آن روزها گفت: قبل از انقلاب مردم بجنورد بدون امکانات اولیه نظیر آب سالم، برق، گاز، تلفن، جاده و بهداشت در مناطق مختلف شهرستان بجنورد در خانه‌های خشت و گلی و محلات ویران در حفره‌های درون تپه و خانه‌های قدیمی در محلاتی مثل پای توپ و ساربان محله، ضلع شرقی پای توپ زندگی شبیه غارنشینان داشتند.

 پروان بیان داشت: تا قبل از سال ۱۳۵۷ شهر بجنورد گازکشی نداشت، سوخت اصلی مردم نفت بود، لوله‌کشی آب وجود نداشت، مقابل کتابخانه دهخدا فعلی، مسیر فرودگاه فعلی، کنار مدرسه فرخی سابق، دانشگاه دارالفنون کنونی و نیروگاه در چهار نقطه شیر آب قرار داده شده بود، بقیه مردم درون منازل چاه داشتند درحالی‌که چاه آب‌وفاضلاب چندمتری بیشتر فاصله نداشت.

 این محقق بجنوردی ادامه داد: هم چنین از لحاظ فرهنگی، با عقاید و باورهای اسلام به زشت‌ترین شیوه‌ها رفتار می‌کردند، در شهر مذهبی همچون بجنورد انواع مراکز فساد از جمله مشروب‌فروشی‌ها فعال بود و فیلم‌های مبتذل در دو سینما شهر به نمایش گذاشته می‌شد.

 تردد گردشگرهای مفسد آمریکایی در بجنورد

وی حضور گردشگرهای آمریکایی در شهر و مفاسدی که به همراه داشتند، را بیان کرد و گفت: استفاده از معلمان زن مجرد در دبیرستان‌های پسرانه و بالعکس و اجرای زنده خوانندگان طاغوتی در شهر را از جمله اقدامات اسلام‌ستیزانه برشمرد.

 وی اشاره کرد: با نزدیک‌شدن به ایام پیروزی انقلاب ایران، سومین نمایندگی ساواک در خراسان بعد از مشهد و قوچان در بجنورد ایجاد شد و از سال ۵۲ به بعد محافل مذهبی، مساجد و حسینیه‌ها، روحانیون و سایر اقشار تحت‌نظر بودند، اما مردم مبارزه را آغاز کرده بودند.

 پروان گفت: اعلامیه‌های حضرت امام از نجف تا قم و از قم به بجنورد منتقل می‌شد، حجت‌الاسلام طاووسی یک روحانی بجنوردی بود که در بیت حضرت امام (ره) حضور داشت و اعلامیه‌ها را منتشر می‌کرد.

 این محقق بجنوردی یادآور شد: درگیری‌های آشکار در بجنورد از مرداد ۵۶ شروع شد، در مسجد امام حسن عسگری واقع در خیابان پهلوی و میدان کوروش کبیر سابق که امروزه فلکه کارگر نامیده می‌شود در زمان حضور علمایی از قم جهت سخنرانی، انقلابیون کنتور برق را انداختند و اعلامیه‌هایی پخش کردند.

 وی ادامه داد: درگیری‌هایی به وجود آمد و عده‌ای بازداشت شدند و این افراد توسط ساواک و شهربانی مورد ضرب و شتم قرار گرفتند که چند شبانه‌روز با روش‌های مختلف مانع از چرت‌زدن آنها می‌شدند.

 در روزهای انقلاب تعقیب و شکنجه عادی شده بود

 پروان اضافه کرد: در آن روزها تعقیب و شکنجه به یک امر طبیعی تبدیل شده بود، در یک حکومت‌نظامی اعلام نشده در هفته‌های آخر مانده به پیروزی شکوهمند انقلاب ایران تردد شبانه ممنوع و در روز هم تجمع بیش از سه نفر ممنوع بود، درحالی‌که اعلام نکرده بودند؛ ولی اعمال می‌شد.

 وی در انتها گفت: اینها هر یک به نوبه خود نوعی جنایت در حق مردم ایران و خراسان شمالی فعلی بوده است که مردم را از حقوق عادی‌شان منع می‌کردند.

 قیام مردم ایران برای مقابله با استکبار بود

 همچنین در ادامه مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی خراسان شمالی با اشاره به اینکه ۴۷ سال از تحقق انقلاب اسلامی ایران می‌گذرد، گفت: قطعاً مسیر حرکت انقلاب از قیام امام (ره) در سال ۱۳۴۲ آغاز شده و این اقدام و قیام بر مبنای مقابله با دشمن طبق آیات قرآن بوده است.

 حجت‌الاسلام حمید رفیعی ادامه داد: نکته قابل‌توجه این است که قیام ما در انقلاب و قیام ما لزوماً علیه پهلوی نبود، بلکه پهلوی یک عنصر دست‌نشانده استکبار و آمریکا بود.

 وی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین جنایت‌های پهلوی اعتمادکردن، تبعیت‌کردن از استکباری بود که علیه اسلام و جامعه اسلامی تشکیل شده بود و قدرت‌نمایی و کشورگشایی می‌کرد.

 این مسئول یادآور شد: جنایت‌هایی که ساواک در زندان‌ها انجام می‌دادند از شکنجه‌ها و خشونت‌هایی که علیه اعتراضات مردمی به کار می‌بردند، به‌طوری‌که آنها حتی از عکس و بیانیه‌های امام (ره) نیز ترس و واهمه داشتند.

 هزینه‌های کشور در زمان پهلوی صرف عده محدودی می‌شد

 رفیعی گفت: بر خلاف دوران پهلوی که درصد بالایی از درآمدهای کشور هزینه قشر محدودی از جمعیت کشور می‌شد، در دوران انقلاب اسلامی در تمام نقاط مختلف کشور از شهر و روستا امکانات رفته و مردم از حیث علمی، امکانات، پزشکی، انرژی بهره‌مند شده‌اند.

 این مسئول بیان داشت: ناگفته نماند که نقص‌هایی نیز وجود دارد؛ زیرا در حین خدمت‌رسانی‌ها، درآمدزایی‌ها، رسیدگی‌ها به ایتام، محرومان، نیازمندان، کار دشمن دشمنی‌کردن بوده است که باعث ایجاد یک سری خلأها شده است.

 مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی خراسان شمالی ادامه داد: پهلوی دست‌نشانده استکبار و آمریکا بود و به دنبال ازبین‌بردن اسلام ناب به طرق مختلف بوده است، لزوماً این جنگ مقابله با پهلوی نبوده؛ بلکه مقابله با استکبار و باطل بوده است.

 این مسئول گفت: برای نسل جوان، هر میزان دشمن پررنگ عملیات تبیین کرده ما داشته‌ها، قهرمان‌ها، حرکت‌های عمیق و دقیق و باورها و اعتقاداتمان را منعکس نکرده‌ایم؛ بنابراین صدور حکم جهاد تبیین حضرت آقا براین‌اساس بوده تا اسلام ناب تبیین شود و در مقابل شیعه آمریکایی، اسلام سکولار، آمریکایی، استقامت داشته باشیم، بمانیم و همه مشکلات را حل کنیم.

 نتیجه‌گیری: بررسی روایت‌های تاریخی و شهادت فعالان انقلابی و پژوهشگران محلی نشان می‌دهد که دوران حکومت پهلوی در ایران، به‌ویژه در مناطق محروم و شهرستان‌هایی مانند بجنورد، با ظلم‌ها و نقض گسترده حقوق مردم همراه بوده است. از تضییع زمین‌ها و محرومیت‌های اقتصادی گرفته تا کمبود امکانات بهداشتی، درمانی و فرهنگی، همه‌وهمه بخشی از جنایت‌های این رژیم بودند که زندگی روزمره مردم را تحت‌تأثیر قرار دادند.

 این ظلم‌ها و بی‌عدالتی‌ها نه‌تنها به فقدان امکانات و رفاه منجر شد، بلکه موجب ایجاد فضای ترس، سرکوب و شکنجه گردید که نهایتاً زمینه‌ساز قیام و مبارزه مردم برای دستیابی به آزادی و عدالت و پایه‌گذاری جمهوری اسلامی ایران شد.

 بنابراین، شناخت دقیق این واقعیت‌ها و حفظ حافظه تاریخی، وظیفه‌ای است ملی و انسانی تا نسل‌های آینده بتوانند از تجربیات تلخ گذشته درس گرفته و از تکرار آن جلوگیری کنند.

 تهیه و تنظیم گزارش: آرزو رحمانی

 انتهای خبر/